Genelde otomobilinizi satabileceğiniz yer, aynı
zamanda otomobil alabileceğiniz yerler Bayi, servis
veya şahıslardır.
•
Arabanızı İyi Sunun
Arabanızı satmak için hangi yolu seçerseniz
seçin, içini ve dışını olabildiğince iyi
temizleyin. Bagaj ve motor bölümü dahil, erişebildiğiniz
her yeri silin ve süpürgeyle alın. Yağ değişim
vakti gelmişse değiştirin. Elinizdeki bütün
servis kayıtları ve faturalarını götürün ki
arabaya iyi baktığınız anlaşılsın.
Eğer aracın bozuk veya trafikte sorun
yaratabilecek bir durumu - örneğin aşırı aşınmış
lastikler, delik egzoz, eksik farlar- varsa ya tamir
ettirin/değiştirin ya da alıcıya bunları
eksiksiz bildirin. Her zaman doğruyu söyleyin ama
size sorulmayan soruların cevabını vermenizi
gerektirecek bir kanun da yok.
•
Fiyatı Belirleyin
Otomobil bayilerinin, özellikle sizin kullandığınız
marka araçları alıp satan bir tanesinin ikinci el
otoyla ilgilenen bölümlerine gidip aracınıza
fiyat biçmelerini isteyebilirsiniz. Söyleyecekleri
rakam da sonuçta pazarlığa tabidir, siz de istediğiniz
fiyatı söyleyebilirsiniz. Böylece birkaç bayi
dolaşırsanız bayilerin arabanıza ne kadar
verebileceği konusunda daha sağlam bir bilginiz
olur. Belki de hemen, sorunsuz bir şekilde
otomobili onlara satmaya karar vereceksiniz.
•
Takas İçin Taktikler
Eskisini verip yenisini alıyorsanız ikisi için
de en iyi fiyatı almaya bakın. Yapacağınız önce
en iyi koşulları sağlamak, sonra yeni arabaya razı
olmaktır. Eğer bayi arabanıza fiyat biçmeye çekiniyor
veya çok düşük bir fiyat veriyorsa başka
bayileri deneyin. İstediğiniz fiyatı aldıysanız
şimdi de yeni otomobil için anlaşmaya çalışın.
Pazarlığa, sanki takas olmamış gibi sıfırdan
başlayın. Maliyet fiyatından başlayın ve mümkün
olan en az kar marjıyla bu otomobilin size satılmasını
istediğinizi açık olarak belirtin.
• Şahısa Satarken
Çok çaba sarf edeceksiniz. İnternet sitelerine
ve tirajı yüksek olan gazetelere ilan verin.
Tedbirli davranmayı düşünürseniz muhtemel bir
alıcıyla evinizin dışında, mesela bir otoparkta
buluşabilirsiniz.
Gaz pedalına sonuna kadar basmadan da hızlı
gidilebilir. Bunun için otomobili fazla zorlamadan
hızlandırmak ve hızı korumaya çalışmak
yeterlidir. Otomobiliniz enjeksiyonlu ise yokuş aşağı
inerken gaza basmayın. Bu sistemler motor çalışır
durumda ve araç viteste iken ayak gazdan çekildiğinde
yakıt akışını kestiği için hiç yakıt tüketmez.
Ancak yokuş aşağı inerken kesinlikle vitesi boşa
atmayın ve kontağı kapatmayın. Kontak kapatıldığında
fren sistemi çalışmadığı için yapılacak
birkaç santilitrelik benzin tasarrufuna karşılık
ciddi kazalarla karşı karşıya kalınabilir.
Yokuş çıkarken az yakıt tüketmek için yüksek
viteste tam gaz yapmaktansa daha düşük viteste
yarım, hatta çeyrek gaz yapmak daha doğru olur.
90km'den sonraki her 1 km artış yakıt tüketimini
%1 oranında arttırır. Saatte 120 km hızla giden
bir araç 80 km hızla giden bir araca göre %25
daha fazla yakıt tüketir. Yakıt tüketimini arttıran
yüksek devirli sürüşten kaçınınız; ancak az
yakıt tüketmek için çok düşük devirlerde
kullanılan bir otomobilin motoru daha çabuk yıpranır.
Bu da yakıt tüketimini azaltarak yapılan
tasarrufun tamir ve yedek parçaya verilmesine neden
olur. Bu sebeple aracınızı optimum devirde kullanın.
Gaz pedalına sonuna kadar basmadan da hızlı
gidilebilir. Bunun için otomobili fazla zorlamadan
hızlandırmak ve hızı korumaya çalışmak
yeterlidir. Otomobiliniz enjeksiyonlu ise yokuş aşağı
inerken gaza basmayın. Bu sistemler motor çalışır
durumda ve araç viteste iken ayak gazdan çekildiğinde
yakıt akışını kestiği için hiç yakıt tüketmez.
Ancak yokuş aşağı inerken kesinlikle vitesi boşa
atmayın ve kontağı kapatmayın. Kontak kapatıldığında
fren sistemi çalışmadığı için yapılacak
birkaç santilitrelik benzin tasarrufuna karşılık
ciddi kazalarla karşı karşıya kalınabilir.
Yokuş çıkarken az yakıt tüketmek için yüksek
viteste tam gaz yapmaktansa daha düşük viteste
yarım, hatta çeyrek gaz yapmak daha doğru olur.
90km'den sonraki her 1 km artış yakıt tüketimini
%1 oranında arttırır. Saatte 120 km hızla giden
bir araç 80 km hızla giden bir araca göre %25
daha fazla yakıt tüketir. Yakıt tüketimini arttıran
yüksek devirli sürüşten kaçınınız; ancak az
yakıt tüketmek için çok düşük devirlerde
kullanılan bir otomobilin motoru daha çabuk yıpranır.
Bu da yakıt tüketimini azaltarak yapılan
tasarrufun tamir ve yedek parçaya verilmesine neden
olur. Bu sebeple aracınızı optimum devirde kullanın.
Lastikler
Hava basıncının tavsiye edilenden düşük
olması yakıt tüketimini artırır
Tavsiye edilenin dışında kullanılan
jnt ve lastiklerde yakıt tüketimini
artırır.
• Motoru dururken ısıtmak yerine, ölçülü
kullanarak yolda ısıtın
• Jikle kullanıyorsanız motor jiklesiz
gidecek duruma gelir gelmez jikleyi yerine itin.
• Sağ ayağınızı engel ve virajları
yeterince önceden kestirip,gazdan çekerek yavaşlamak
için kullanın,frene basmak için değil
• Agresif kullanmayın . Yumuşak kullanın
.
• Düşük viteste çok fazla devir
yapmayn .Mümkün olan en yüksek vitesi motoru
fazla yormamak kaydıyla kullanın.
• Yokuş çıkarken aynı hzı korumaya
çalışmayın . Düz yolda da fazla gaz vermeyin
(gaz pedalında ayağınızı aynı pozisyonda tutun
)
• Hız pahalıdır.
• Yeşil ışıkta aniden hızlanmayın.
• Yakıt deposunu ağzına kadar
doldurmayın
Boş Port bagaj taşımayın
Hacimli Yükleri port bagaj yerine römorkla
taşıyın
Karavan çekerken bir rüzgar saptırıcı
taktırın ve doğru olarak ayarlayın.
Otomatik şanzımanlı bir araçta en iyi
performansı elde etmek için şu kurallara uyulması
gerekiyor.
• Gaz pedalına basılıyken vites kolu P
ve N konumundan başka bir konuma getirilmemelidir.
• Araç hareket halindeyken P konumuna alınmamalıdır.
Aksi taktirde ciddi hasarlar ortaya çıkacaktır.
• R konumuna geçmeden önce aracın
tamamen durması beklenmelidir.
• Yokuş aşağı inişlerde araç
kesinlikle boşa yani N konumuna alınmamalıdır.
• Otomatik şanzıman yağ değişimi
zamanlarına mutlaka uyulmalıdır, aksi taktirde yağ
bozulacak ve bozulan yağ şanzımanın performansında
düşüşe ve bazı arızalara neden olacaktır.
• Araç hızı 95 KM den fazlaysa vites
kolu asla manuel olarak 2 veya L konumuna alınmamalıdır.
• L konumundaki sürüşlerde 50 km'nin
üstündeki hızlara çıkılmamalıdır .
Pasif güvenlik sistemi elemanlarından olan hava
yastığı, belirli bir hız üzerinde gerçekleşen
çarpışmalarda açılarak sürücü ve/veya
yolcuların yaranmalarını engeller. Hava yastıklı
araçlarda, aracın içindeki hava yastıklarının
adedi ve konumuna göre, çeşitli sensörler
bulunur. Ortalama 30 km/s ve üzerindeki çarpışmalarda,
çarpışmanın geldiği yöne göre hava yastıkları
saliselerle ölçülen sürelerde açılır ve araç
içindekileri olası yaralanmalardan korur.
Islak veya kaygan yüzeyli yolda fren yapıldığında
veya beklenmeyen bir engelle karşılaşıldığında
yapılan ani frenlemelerde tekerlekler bloke olur. Sürücünün
araç üzerindeki direksiyon hakimiyeti ortadan
kalkarak, araç kaymaya veya savrulmaya başlar. ABS,
bu gibi durumlarda tekerleklerin bloke olmasını
engelleyen sistemdir. ABS'nin temel amacı, ani
frenleme esnasında sürücünün direksiyon
hakimiyetini elinde bulundurmasına olanak
vermesidir. Halk arasında ABS'nin fren mesafesini kısalttığına
ve asıl amacının da bu olduğuna dair yanlış
bilinen bir kanı vardır. Fren mesafesinin kısaltılması
da güvenlik unsuru olmakla birlikte, ABS'nin
ikincil amacıdır. Fakat unutulmamalıdır ki, ABS
her zaman fren mesafesinin kısalmasını sağlayamayabilir.
Çalışma prensibi: Ani ve sert frenleme yapıldığında,
tekerleklerde bulunan hız sensörleri aracın
kaymaya başladığını tespit ederek, bu durumu
derhal merkezi kontrol ünitesine (elektronik ABS
beyni) aktarır. ABS beyni, hidolik kontrol ünitesi
vasıtası ile bloke olan bir veya birden fazla
tekerleğe uygulanan fren basıncının artmasına
engel olur veya basıncı azalmaya başlar. Böylece
sürücü, çok kısa sürede direksiyon kontrolünü
geri kazanır ve aracın efektif ve güvenli bir şekilde
yavaşlaması sağlanır.
Lastik kauçuk kord bezi ve çelik teller ile çeşitli
kimyasal maddelerin birleşiminden oluşan ve aracın
yer ile temasını sağlayan tek ve önemli parçasıdır.
Lastik içerisine basılan hava vasıtası ile
takılı olduğu aracın ve üzerindeki yükün taşınmasını
sağlar.
•
Hava Basıncı
Uygun olmayan hava basıncı ileride tamiri mümkün
olmayacak hasarların yanısıra, lastiğin düzensiz
ve erken aşınmasına sebep olur. Hava basıncı
lastik soğukken ölçülmeli ve mutlaka araç üreticilerinin
belirlediği hava basıncı değerlerine uyulmalıdır
•
Rot Ayarı
Aracınızın mekanik ve süspansiyon
sistemlerindeki aksaklıklar nedeni ile direksiyon
ve araç yönü aynı olmayabilir. Ön düzen
bozukluğu sadece lastiklerinizde ekonomik kayba
neden olmakla kalmaz aynı zamanda aracınızın süspansiyon
ve döner aksamına da zarar vererek zaman içerisinde
yüksek mekanik tamir ve bakım masraflarına yol açar
•
Balans Ayarı
Jant ve lastiğinizin uygun olarak eşlenmemesi hızlı
sürüş esnasında zıplama, vuruntu, salgı, yalpa
gibi konforsuzluklar hissetmenize neden olacaktır
•
Rotasyon (Yer Değiştirme)
Lastiklerinizin, araçta takılı oldukları her
değişik pozisyonda değişik aşınma
hareketlerine maruz kaldıklarıdan, periyodik
olarak yerlerinin değiştirilmesi ömürlerini artıracaktır
•
Diş Derinliği
Sırt bölgesi lastiğinizin yola basan kısmıdır.
Lastik eskidikçe çekiş azalır. Zamanla lastiğiniz
üzerindeki desen aşınarak kullanılmaz seviyeye
gelir. Diş derinliği 1.6mm'nin altına inmiş
lastikleri kullanmak, can ve mal emniyeti bakımından
tehlikeli oldugu gibi, bir çok ülkede kanunen de
yasaktır
•
Yük Miktarı ve Yükleme
Biçimi
Araç üreticisinin belirlediği, araç taşıma
kapasitesi (istihap haddi) üzerinde yüklemeler;
lastiğin çabuk ısınmasına , yanak,omuz ve topuk
bölgelerinde arıza vermesine ve hızlı aşınmasına
sebep olur.Dengesiz yüklemeler de lastik ömrü üzerinde
olumsuz etki yapar
•
Fren Ayarı
Fren sistemlerinizi araç üreticisinin tavsiye
ettiği aralıklarla kontrol ettiriniz. Ayarsız
frenler,lastiklerde düzensiz ve hızlı aşınmalarına
neden olur. Ani ve sert frenlemelerde kuvvet dağılımı
lastiğe göre farklı olacağından, blok tipi aşınma
olması ihtimali artar
•
Araç Kullanım Şartlarına
Uygun Lastik Seçimi
Araç el kitabında belirtilen ebat ve kat
muadilindeki lastikler kullanılmalıdır
•
Araç Hızı
Araç kullanım hızı arttıkça lastiğin sıcaklığını
yükselmesi sebebiyle sırt kauçuğu normale göre
daha çok aşınma gösterir
•
Lastik Eşlemeleri
Aracın tüm lastiklerinin aynı ebat ve yapıda
olması gerekir. Aynı aks üzerinde farklı yapı,
desen ve aşınmada lastik takılması halinde araç
performansı olumsuz etkilendiği gibi lastik düzensiz
ve hızlı aşınır
•
Yol ve İklim Şartları
Düzgün olmayan yol yüzeylerinde ve sıcak yaz
aylarında lastik normale göre daha çok aşınma gösterir
•
Sürüş ve Fren Alışkanlıkları
İle Bakım
Bu faktörlere ilave olarak araç kullanıcısının
sürüş ve fren kullanım alışkanlıkları ile
aracın bakım seviyesi gibi diğer faktörlere de
bağlı olarak değişiklikler gösterebilir
Sırt
: Lastiğin yer ile temas
eden bölgesi.
Omuz : Sırt ile yanağın birleştiği
ve kalın kauçuktan yapılmış bölgesi.
Yanak : Lastiğin topuk ve omuz
bölgesi arasında kalan, lastiğe esneklik sağlayan
ve üzerinde markalama ve tanıtıcı bilgiler
bulunan bölgesidir.
Topuk
: Lastiğin janta temas
eden vesıkıca bağlanmasını sağlayan bölgesidir.
100 ceza puanın dolduran sürücülere
yapılan işlemler nelerdir?
1. defa: 2 ay süre ile sürücü belgesi geri alınır.
2. defa: 4 ay süre ile sürücü belgesi geri alınır.
3. defa ise sürücü belgesi iptal edilir.
Bu durumda olan sürücü belgeleri hakkında
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun
118.maddesinde belirtilen 1.kez eğitime gönderileceği
belirtildiğinden şahıslar her hangi bir sürücü
kursunda 40 saat eğitim görmeleri için gönderilir
ve kurs gördüğünü belgeleyenlerin sürücü
belgesi geri verilir.
2.Defa 100 puanı aşanların ise psikoteknik değerlendirmeye
tabi tutulacağını ve bu muayene sonunda sürücü
belgelerinin geri verilmesinde sakında olmayanların
sürücü belgelerinin geri verilebileceğini
belirtmektedir.
Hız ihlalini 1 yıl içerisinde 5 kez ihlal ettiği
tespit edilenlerin sürücü belgeleri 1 yıl süre
ile geri alınmaktadır.
Sürücü belgesi geri alınanlar ceza süresi
sonunda psikoteknik değerlendirmeye ve psikoterapi
uzmanının muayenesine tabi tutularak muayene
sonunda sürücü belgesini geri almasında mani
hali olmadığı anlaşılanların sürücü
belgeleri kendilerine iade edilmektedir
Hız ihlallerinin hesaplanmasında 4550 sayılı
yasanın yürürlüğe girdiği tarih olan
12.03.2000 tarihi öncesi ve sonrasındaki ihlaller
birleştirilmeyecektir. Belgelerin geçici olarak
geri alınmasında zaman aşımı süresi 4 yıl
olarak belirlenmiştir. 5.Hız ihlalinden itibaren süre
başlamaktadır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 48/5
maddesinde alkollü araç kullananlar hakkında;
Taksi, dolmuş, minibüs otobüs, kamyon ve çekici
gibi ticari amaçla yük ve yolcu taşımacılığı
yapan sürücüler ile resmi araç sürücülerinin
alkollü, diğer araç sürücülerinin ise kanlarındaki
alkol miktarının 0.50 promil'in üstünde araç
kullanan şahısların sürücü belgesine el
konulması gerektiğini belirtmektedir.
Alkolden dolayı alınan sürücü belgeleri ile
ilgili olarak İçişleri Bakanlığının
15.11.2001 tarihli 0214 sayılı genelgesinde
belirtilen şu hususlar uygulanmaktadır.
1.kez alkollü
araç kullanmaktan dolayı
alınan sürücü belgeleri büro amirliğimizde (3)
ay süre ile muhafaza edilmektedir.
2.Kez alkollü
araç kullanmaktan dolayı
alınan sürücü belgeleri bu suçun aynı yıl içerisinde
işlenip işlenmediği dikkate alınmadan (1) yıl süre
ile muhafaza edilmektedir.
3.Kez alkollü
araç kullanmaktan dolayı
geri alınan sürücü belgeleri yakalayan birim
tarafından Mahkemeye sevk edilmekte ve mahkeme
kararına göre hareket edilmektedir.
Mahkeme bu durumda olan sürücü belgelerine
genelde ( 5 ) yıl süre ile ceza vermektedir.
Sürücü belgesine 1 veya 2 kez el konulan şahısların
sürücü belgeleri iade edilirken bilgisayar
kontrolü yapılarak başka bir suçu bulunmayan şahısların
sürücü belgeleri iade edilir. 3 kez sürücü
belgesinin geri alındığı tespit edilen şahıslarla
ilgili olarak yine 2918 sayılı K.T. Kanununda
belirtilen; Sürücü belgelerinin 3.kez alındığı
tespit edilenlerin psiko-teknik değerlendirme ve
psikiyatri muayenesi sonrasında durumu uygun
olanlara belgeleri iade edileceğinin belirtilmesi
nedeniyle psiko-teknik değerlendirmeye tabi
tutulmaktadırlar.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 4199
Sayılı kanunla değişik Ek.6. maddesi hükümlerine
göre yayımlanarak yürürlüğe giren “ Fahri
Trafik Müfettişliği Görev ve Çalışma Yönetmeliği
” nin 5 ve 6 ncı maddelerinde Fahri Trafik Müfettişi
olacaklarda aranılacak şartlar ve müracaat şekli
belirtilmektedir. Buna göre;
• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
• En az 40 yaşında olmak,
• Yüksek okul mezunu olmak,
• En az 10 yıllık sürücü belgesi
sahibi olmak,
• Asli kusurlu trafik kazasına sebebiyet
vermemiş olmak,
• Müracaat tarihinden geriye doğru
toplam 5 yıl içerisinde, hakkında 100 ceza puanı
uygulaması sonucu sürücü belgesinin geri alınmamış
olması,
• Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak,
• Taksirli suçlar ve aşağıda sayılı
suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç
olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis
veyahut affa uğramış olsalar bile devletin şahsiyetine
karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas,
irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı
iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve
haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak
kaçakçılığı hariç, kaçakçılık, resmi
ihale ve alım satımlara fesat karıştırma,
devlet sırlarını açığa vurma suçlarından
dolayı hükümlü bulunmamak,
• Şartlarına haiz bulunan kişilerden müfettişliğe
istekli olanların 2 adet vesikalık fotoğraf, sürücü
belgesi ile sabıka kaydını gösterir belgelerin
birer suretini dilekçesine ekleyerek ikametgahının
bulunduğu İl Valiliğine müracaat etmeleri
gerekmektedir.
Trafik kazalarına; adli yönden gereği yapılmak
üzere mahalli genel zabıtaca, kazanın oluş
nedenlerini, iz ve delillerini belirleyerek trafik
kazası tespit tutanağı düzenlemek üzere de
trafik zabıtasınca el konulur. Trafik zabıtasının
görevli olmadığı veya bulunmadığı karayollarında
meydana gelen kazalarda trafik kazası tespit tutanağı
mahalli genel zabıtaca düzenlenir ve bir örneği
o yerin trafik zabıtasına gönderilir. Jandarma bölgesinde
trafik kazalarına Jandarma trafik ekipleri el
koymaktadır.
Eğer maddi hasarlı trafik kazasına karıştıysanız;
trafik için ek bir tehlike yaratmayacak şekilde
hemen durmak, trafik güvenliği için ışıklı işaret
veya yansıtıcı cihazlar koyarak tedbir almak,
olayı yetkili ve görevlilere bildirmek (154 Alo
Trafik), Trafik Ekibi gelinceye kadar onların
iznini almadan kaza yerinden ayrılmamakla v aracınızı
yerinden oynatmamakla yükümlüsünüz.
Ancak, maddi hasarla sonuçlanan kazalarda;
kazaya karışanlar olarak, yetkililerin gelmesine
gerek görmez ve anlaşırsanız, durumu aranızda
yazılı olarak tespit edip olay yerinden ayrılabilirsiniz.
Bu şekildeki bir anlaşmayla olay yerinden ayrılmanız
durumunda, kendi zararınızı karşılanacağınızı
kabul etmiş sayılırsınız. Araç İşletenlerin Hukuki Sorumluluğu ve Araç
Sigortası:
Araç işleticilerinin sorumluluğu ile araçların
sigorta ettirilmesi hususunda Karayolları Trafik
Kanununun ilgili maddeleriyle ‘Kamu Araçları
Garanti Fonu Yönetmeliği' hükümleri uygulanır.
Zarar, Ziyan ve Dava Açma:
Trafik davalarına Trafik mahkemelerinde,
bulunmadığı takdirde Sulh Ceza Mahkemesinde bakılır.
Doğrudan doğruya sigortacıya karşı dava açıldığı
gibi hukuk mahkemesine de dava açılabilir.
Sorumluluğunuz:
İşlettiğiniz bir motorlu araçla bir kişinin ölümüne
veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına
sebep olursanız motorlu aracın işleteni olarak bu
zarardan sorumlu olursunuz .